الشيخ المفيد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
157
الجمل ( نبرد جمل ) ( فارسى )
ابو موسى چون نامه را خواند ، گفت : سنگين سنگينم . على ( ع ) چون از سخنان او آگاه شد ، عمار بن ياسر و پسر خويش حسن ( ع ) را فرستاد و نامهاى همراه ايشان فرستاد كه در آن چنين نوشته بود : « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ * . از بندهء خدا على بن ابى طالب امير المؤمنين ، به مؤمنان و مسلمانان كوفه . اما بعد ، سراى هجرت [ مدينه ] از اهل خود خالى شد و مردم از آن بيرون آمدند و همچون ديگ به جوش آمد . عايشه آنچه مىخواست كرد ، اكنون هم بر شتر سوار شده است و سگهاى حوأب بر او پارس كردند و فتنهء سركشان برپا شده و او آن را در پى خود مىكشد و رهبرى مىكند . اينك آنان خون و آبرويى را كه خود ريخته [ قتل و خلع عثمان ] و بر باد دادهاند و حرمتى را كه دريدهاند ، مطالبه مىكنند و حال آنكه خود بسيار نارواها را روا داشتند و اينك پيش مردم بهانه مىآورند و پوزش مىخواهند بدون اينكه از خداوند پوزش بخواهند . « براى شما سوگند مىخورند كه از آنان خشنود شويد و بر فرض كه شما از آنان خشنود شويد همانا كه خداوند از قوم تبهكار خشنود نخواهد شد » . « 1 » بدانيد و خداى شما را رحمت كناد كه جهاد بر بندگان واجب است و اكنون كسى به خانهء شما آمده است تا شما را بر آن تشويق كند و راه سعادت را بر شما عرضه دارد . خدا مىداند كه من از ورود در اين جنگ چاره نداشتم و از پذيرفتن حكومت ناچار بودم و اگر مىدانستم كس ديگرى از من براى آن شايستهتر است ، هرگز آن را نمىپذيرفتم و گام پيش نمىنهادم و همانا طلحه و زبير هر دو با ميل و بدون زور و اجبار با من بيعت كردند و سپس براى خونخواهى عثمان خروج كردند و حال آنكه آن دو نسبت به عثمان چنان كردند كه كردند و من از آن دو در شگفتم كه چگونه از ابو بكر و عمر فرمانبردارى كردند و بر بيعت خود پايدار ماندند و از انجام اين كار در مورد من سرباز زدند و حال آنكه هر دو مىدانند كه من از آنان فروتر نيستم و با وجود آنكه - پيش از بيعت با من - پيشنهاد كردم كه اگر دوست مىدارند با يكى از ايشان بيعت كنم ، گفتند ما در اين مورد نظرى ندوختهايم بلكه با تو بيعت مىكنيم و تو را به حق بر خود مقدم مىداريم و بيعت كردند و سپس بيعت خود را شكستند . و السلام . « 2 »
--> ( 1 ) آيهء 98 سورهء نهم ( توبه ) . م ( 2 ) بخشى از جملات اين نامه در نخستين نامه از مجموعه نامههاى امير المؤمنين آمده است . رجوع كنيد به نهج البلاغه ، چاپ فيض الاسلام ؛ ص 821 . م